Seizoensgroenten per maand in Nederland

Januari: stevige wintergroenten

Boerenkool, spruitjes en winterprei passen bij de winter. Knolselderij, wortel, rode kool en pastinaak zijn daarnaast vaak beschikbaar uit oogst of bewaring. Die laatste categorie is belangrijk: een opgeslagen wortel is niet ineens vers van het land omdat hij in januari in de winkel ligt. Bewaring verlengt het gebruiksseizoen van een stevige groente.

Rooster knolselderij en wortel in gelijkmatige stukken of gebruik ze in soep. Snijd spruitjes desgewenst doormidden zodat ze sneller garen. Kook boerenkool niet automatisch eindeloos: afhankelijk van de toepassing kan korter garen een prettigere structuur geven. Combineer stevige groenten met wat zuur of een frisse toevoeging als een gerecht anders zwaar aanvoelt.

Februari: variëren binnen het winteraanbod

Het aanbod lijkt op dat van januari. Denk aan prei, boerenkool, spruitjes, knolselderij en bewaarwortel. Variatie hoeft niet uitsluitend uit nieuwe ingrediënten te komen. Dezelfde prei smaakt anders wanneer je haar stooft, roostert of fijnsnijdt voor een soepbasis. Kies een andere techniek voordat je een lange boodschappenlijst samenstelt.

Maart: een overgangsmaand

Maart is geen maand waarin de moestuin plotseling vol zomergroenten staat. Winterprei en opgeslagen wortelgroenten blijven bruikbaar. Spinazie en radijs kunnen, afhankelijk van weer en teelt, weer beschikbaar komen. Controleer de herkomst en verwacht niet overal hetzelfde moment van aanvoer.

Dit is een goede maand om een stevige soepbasis te combineren met een kleine hoeveelheid bladgroente. Voeg spinazie pas laat toe, omdat die snel slinkt. Was zandige bladeren goed. De overgang naar lichtere gerechten kan geleidelijk verlopen; een kalendermand hoeft niet te betekenen dat alle winterproducten meteen uit de keuken verdwijnen.

April: de eerste duidelijke lentekeuze

Vanaf april komen Nederlandse asperges doorgaans op gang, naast radijs, spinazie en rabarber. De exacte start van het aspergeseizoen hangt van weer en teelt af. Witte asperges vragen zorgvuldig schillen en het verwijderen van een houtig uiteinde; groene asperges hebben meestal minder schilwerk nodig.

Rabarber wordt in de keuken vaak zoet verwerkt, maar is een groente. Gebruik alleen de stelen en eet de bladeren niet. Een kleine hoeveelheid gestoofde rabarber kan ook als zure begeleiding bij een hartig gerecht dienen. Kies bij radijs voor stevige exemplaren en haal het loof eraf wanneer je de knolletjes wat langer wilt bewaren.

Mei: bladgroenten en asperges

Mei biedt vaak volop asperges, spinazie, radijs en verschillende slasoorten. Ook raapstelen kunnen in het voorjaarsaanbod passen. Bladgroenten zijn kwetsbaarder dan een winterkool. Koop liever een hoeveelheid die je snel gebruikt en bewaar die gekoeld. Een vochtige, maar niet drijfnatte verpakking kan uitdrogen beperken.

Verwerk raapstelen kort in een stamppot of als bladgroente, zodat hun frisse karakter behouden blijft. Bij sla helpt goed drogen na het wassen: dressing hecht beter aan droge bladeren. Maak een salade pas vlak voor het eten af. Zo blijft het resultaat frisser dan wanneer de bladeren uren in zout en zuur liggen.

Juni: meer peulvruchten en jonge groenten

In juni verschijnen onder meer doperwten, tuinbonen en jonge wortelen, terwijl bloemkool en courgette afhankelijk van de teelt op gang komen. Verse erwten verliezen na de oogst geleidelijk hun zoete indruk; gebruik ze daarom snel. Diepvrieserwten zijn een bruikbaar alternatief, maar vertellen niets over de actuele oogst in de winkel.

Tuinbonen kun je na kort koken eventueel dubbel doppen wanneer de buitenste schil taai is. Dat is niet altijd nodig bij jonge, kleine bonen. Voeg doperwten tegen het einde aan risotto toe. Laat ze niet net zo lang meekoken als de rijst: hun grootte en gewenste beet vragen een andere timing.

Juli: het zomerassortiment wordt breder

Courgette, sperziebonen, komkommer en tomaat zijn bekende zomerproducten. Nederlandse tomaten en komkommers komen vaak uit de kas. Dat is iets anders dan vollegrondsteelt. Alleen de naam van de maand vertelt dus niet hoe een product is geteeld of hoeveel energie de teelt heeft gevraagd.

Kleine courgettes zijn handig voor snel bakken of roosteren. Grote exemplaren kunnen meer zaden en vocht bevatten. Geef gesneden courgette voldoende ruimte in de pan; een volle pan stooft eerder dan dat zij bruint. Sperziebonen worden doorgaans gekookt of anders goed verhit, niet als rauwe saladegroente behandeld.

Augustus: veel kleur en korte bereidingen

In augustus passen courgette, tomaat, sperziebonen, paprika en aubergine bij het aanbod, waarbij paprika en aubergine vaak kasproducten zijn. Rijpe tomaten kunnen met weinig toevoegingen een goede salade of saus vormen. Aubergine vraagt voldoende gaartijd om van een sponsachtige naar een zachte structuur te gaan.

Maak van een ruim aanbod niet noodzakelijk een complex gerecht. Een bakplaat met verschillende groenten kan al genoeg zijn, mits je rekening houdt met hun verschillende gaartijden. Voeg snel garende stukken later toe of snijd stevige groenten kleiner. Gebruik restjes geroosterde groenten de volgende dag gekoeld bewaard in een maaltijd.

September en oktober: van zomer naar herfst

September combineert vaak het laatste zomeraanbod met pompoen, rode biet, wortel en verschillende kolen. Het oogstmoment verschilt per gewas. In oktober worden pompoen, knolselderij, prei en kool steeds vanzelfsprekender keuzes. Witlof is ook beschikbaar, maar de teelt en trekwijze maken het geen eenvoudige buiten-oogstgroente van één enkele maand.

Gebruik pompoen in een soep of risotto en beoordeel per soort of de schil eetbaar en prettig is. Rode biet kun je koken of roosteren. Laat stevige kool rustig stoven, maar geef haar niet automatisch dezelfde behandeling als fijn blad. Een beetje azijn bij rode kool verandert zowel smaak als kleur; voeg naar behoefte toe.

November en december: bewaren en verwarmend koken

In november en december passen spruitjes, boerenkool, winterprei, pastinaak en knolselderij goed in het repertoire. Rode en witte kool en wortelen kunnen uit bewaring komen. Controleer groenten op zachte plekken en beschadiging, ook wanneer ze lang houdbaar lijken. Bewaar niet alles op dezelfde plek: bladgroenten vragen meer koeling dan sommige hele bewaargroenten.

Een maandkalender is vooral een uitnodiging om keuzes bewuster te maken. Lees het etiket, vraag naar herkomst wanneer die onduidelijk is en koop niet meer dan je gebruikt. Voor algemene informatie over seizoenen en teelt zijn de seizoenskalender van het Voedingscentrum en de uitleg van Milieu Centraal bruikbare uitgangspunten. Het actuele aanbod en de concrete herkomst blijven doorslaggevend.